Το κάταγμα έχει πωρωθεί. Ο ορθοπαιδικός είναι ικανοποιημένος από την ακτινογραφία. Ο πόνος έχει σχεδόν φύγει. Κι όμως, όταν περπατάτε, το σώμα συνεχίζει να γέρνει, το βήμα είναι άνισο και οι γύρω σας σας ρωτούν αν πονάτε. Είναι μια πολύ συχνή κατάσταση μετά από κάταγμα, αρθροπλαστική ή διάστρεμμα, και έχει εξήγηση.
Το σώμα μαθαίνει από την επανάληψη
Όταν πονάμε ή όταν ένα πόδι δεν μπορεί να σηκώσει όλο το βάρος, ο εγκέφαλος βρίσκει αμέσως λύσεις: μικραίνει το βήμα, φορτώνει περισσότερο το γερό πόδι, αποφεύγει να λυγίσει ή να ισιώσει την άρθρωση. Σε εκείνη τη φάση αυτό είναι χρήσιμο, γιατί προστατεύει την περιοχή.
Ο εγκέφαλος όμως μαθαίνει μέσα από την επανάληψη. Μετά από εβδομάδες με αυτόν τον τρόπο βάδισης, το προστατευτικό πρότυπο γίνεται το νέο «κανονικό». Ο λόγος που το δημιούργησε μπορεί να έχει φύγει, όμως η συνήθεια μένει.
Οι πιο συχνές αιτίες του κουτσάματος που επιμένει
Το κούτσαμα σπάνια έχει μόνο μία αιτία. Συνήθως συνδυάζονται κάποιες από τις παρακάτω:
- Περιορισμένη κίνηση: για παράδειγμα, το γόνατο δεν ισιώνει πλήρως ή η ποδοκνημική δεν λυγίζει αρκετά, οπότε το βήμα δεν μπορεί να γίνει φυσιολογικά.
- Μυϊκή αδυναμία: κυρίως των γλουτιαίων, του τετρακεφάλου ή της γάμπας. Όταν ένας μυς δεν αντέχει, το σώμα αντισταθμίζει.
- Κακή ισορροπία στο ένα πόδι: αν η στήριξη στο χειρουργημένο πόδι είναι ασταθής, ο χρόνος που πατάμε σε αυτό μικραίνει.
- Φόβος: μετά από τραυματισμό είναι φυσικό να διστάζουμε να εμπιστευτούμε το πόδι.
- Συνήθεια: το πρότυπο έχει απλώς «γραφτεί» στο νευρικό σύστημα.
Γιατί αξίζει να διορθωθεί
Το κούτσαμα δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης. Η άνιση φόρτιση μπορεί με τον καιρό να προκαλέσει πόνο στη μέση, στο άλλο γόνατο ή στο ισχίο, να κουράζει περισσότερο στο περπάτημα και να αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης. Όσο περισσότερο παραμένει, τόσο πιο βαθιά εγκαθίσταται.
Πώς δουλεύει η επανεκπαίδευση βάδισης
Η επανεκπαίδευση του κινητικού προτύπου ξεκινά από την παρατήρηση. Ο φυσικοθεραπευτής αναλύει το βάδισμα, συχνά και με βίντεο στο κινητό, ώστε να δείτε κι εσείς τι συμβαίνει. Πολλοί άνθρωποι εκπλήσσονται όταν βλέπουν για πρώτη φορά πώς πραγματικά περπατούν.
Στη συνέχεια:
- Εντοπίζεται η αιτία: κίνηση, δύναμη, ισορροπία ή συνήθεια.
- Αποκαθίστανται τα «προαπαιτούμενα»: εύρος κίνησης και δύναμη στους σωστούς μύες.
- Το βήμα εξασκείται κομμάτι κομμάτι: μεταφορά βάρους, επαφή της φτέρνας, ώθηση από τα δάχτυλα, με απλές οδηγίες και οπτική ανατροφοδότηση.
- Η σωστή κίνηση γίνεται αυτόματη: με πολλές επαναλήψεις σε πραγματικές συνθήκες, στον διάδρομο, στη σκάλα, στον δρόμο.
Η εξάσκηση στο σπίτι έχει εδώ ένα πλεονέκτημα: δουλεύουμε ακριβώς στις διαδρομές που κάνετε κάθε μέρα.
Πόσο γρήγορα διορθώνεται
Οι πρώτες αλλαγές φαίνονται συχνά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Για να γίνει όμως το νέο βήμα αυτόματο, χρειάζεται συνέπεια και επανάληψη. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η διόρθωση, τόσο ευκολότερη είναι.
Αν το κούτσαμα επιμένει μετά από μετεγχειρητική αποκατάσταση ή μετά από τραυματισμό, και βρίσκεστε στην πόλη της Κέρκυρας ή στα περίχωρα, τηλεφωνήστε στο 6975550430 για μια αξιολόγηση στο σπίτι.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι φυσιολογικό να κουτσαίνω μήνες μετά από κάταγμα;
Είναι συχνό, αλλά δεν χρειάζεται να το αποδεχτείτε. Συνήθως οφείλεται σε περιορισμένη κίνηση, αδυναμία ή συνήθεια και βελτιώνεται με στοχευμένη επανεκπαίδευση.
Μπορεί το κούτσαμα να προκαλέσει πόνο σε άλλα σημεία;
Ναι. Η άνιση φόρτιση μπορεί με τον καιρό να επιβαρύνει τη μέση, το άλλο γόνατο ή το ισχίο.
Πώς γίνεται η επανεκπαίδευση βάδισης;
Με ανάλυση του βαδίσματος, διόρθωση της αιτίας και επαναλαμβανόμενη εξάσκηση του σωστού βήματος σε πραγματικές συνθήκες, μέχρι να γίνει αυτόματο.
